Uitgeleend geld dat je niet terugkrijgt? Zo werkt het in box 3

Wat als een lening in box 3 niet wordt terugbetaald?

Heb je ooit geld uitgeleend aan een familielid, vriend of zakelijke relatie? En dreigt dat geld nu niet terug te komen? Dan zit je mogelijk met een oninbare lening. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn. Niet alleen omdat je je geld kwijt bent, maar ook omdat je er belasting over moet betalen in box 3. Gelukkig is er sinds de invoering van de tegenbewijsregeling iets veranderd. Je kunt nu aantonen wat je werkelijke rendement is en onder voorwaarden de lening afwaarderen.

Hoe werkt een lening in box 3?

Als je geld uitleent zonder dat het onderdeel is van je onderneming, dan valt dat onder je box 3-vermogen. Het uitgeleende bedrag wordt dan gezien als een bezitting. Elk jaar rekent de Belastingdienst daar fictief rendement over, ongeacht of je rente ontvangt of niet. Ook als het geld al jaren niet is terugbetaald, blijf je belasting betalen over het hele bedrag. Tenzij je met bewijs komt dat het echt oninbaar is geworden.

Wat betekent afwaarderen bij een oninbare lening?

Als een lening oninbaar is, betekent dat dat de kans zeer klein of zelfs nihil is dat je het uitgeleende bedrag nog terugziet. Denk aan een situatie waarin de lener failliet is, geen inkomen meer heeft of met andere schulden kampt. In dat geval kun je de lening afwaarderen tot de werkelijke waarde, die in sommige gevallen nul euro is. En dat kan een groot verschil maken voor je belasting in box 3, want dan betaal je geen belasting meer over iets dat feitelijk niets meer waard is.

Hoe werkt dit in de tegenbewijsregeling?

De tegenbewijsregeling biedt de mogelijkheid om je werkelijke rendement op te geven als dat lager is dan het fictieve rendement. Als jij kunt aantonen dat een lening oninbaar is, telt die lening niet meer mee in je vermogen en daalt je rendementsgrondslag. Daardoor kun je mogelijk belasting besparen of zelfs een box 3-teruggave krijgen. Maar je moet dan wel goed kunnen onderbouwen dat de lening echt niets meer waard is.

Wat heb je nodig als bewijs?

De Belastingdienst stelt strenge eisen aan de bewijsvoering. Je moet bijvoorbeeld kunnen laten zien dat je alles hebt gedaan om het geld terug te krijgen. Denk aan betalingsherinneringen, ingebrekestellingen of zelfs juridische stappen. Ook moet je aantonen dat de financiële situatie van de lener uitzichtloos is. Dit kan via een schuldenoverzicht, een verklaring van een bewindvoerder of een gerechtelijke uitspraak. Hoe beter je dossier, hoe groter de kans dat je afwaardering wordt geaccepteerd.

Wanneer is een lening oninbaar genoeg?

Een lening is niet meteen oninbaar omdat iemand even niet kan betalen. Er moet sprake zijn van blijvende betalingsonmacht. Als de lener bijvoorbeeld failliet is verklaard of in een schuldhulptraject zit zonder zicht op herstel, dan kun je dat gebruiken om je vordering af te waarderen. Het helpt ook als er geen rente meer wordt betaald en de looptijd is verstreken. Maar een mondelinge afspraak zonder vastgelegde voorwaarden is vaak lastiger te onderbouwen.

Praktische tips voor toekomstige leningen

Wil je in de toekomst geld uitlenen, leg dan alles schriftelijk vast. Zet de afspraken op papier, inclusief rente, looptijd, aflossingsmomenten en gevolgen bij wanbetaling. Dit geeft niet alleen duidelijkheid voor beide partijen, maar helpt jou ook als je ooit moet bewijzen dat de lening oninbaar is geworden. Vermijd het uitlenen van grote bedragen zonder contract. De Belastingdienst kijkt kritisch mee.

Laat je geld niet onterecht belast worden

Veel mensen betalen jarenlang belasting over uitgeleend geld dat ze waarschijnlijk nooit meer terugzien. Met de tegenbewijsregeling kun je daar iets aan doen. Maar het vraagt wel om actie en goede voorbereiding. Heb jij zo'n lening op de balans staan waarvan je weet dat terugbetaling twijfelachtig is? Dan is dit het moment om je cijfers en bewijs te verzamelen.

Ontdek je mogelijkheden met de gratis QuickScan

Wil je weten of jij in aanmerking komt voor een box 3-teruggave vanwege een oninbare lening? Met onze gratis QuickScan zie je binnen vijf minuten of jouw situatie voldoet aan de voorwaarden. Geen gedoe, wel duidelijkheid. Vraag vandaag nog jouw QuickScan aan en ontdek of jij belasting kunt terugvragen op basis van werkelijke rendement in box 3.