Wat is Box 3 en hoe werkt werkelijk rendement? (En waarom je nu in actie moet komen!)

De oude manier: fictief rendement

Heb jij spaargeld, beleggingen of een tweede woning? Dan krijg je te maken met belasting in Box 3. Veel mensen betalen daar al jaren te veel over, simpelweg omdat de Belastingdienst werkt met een fictief rendement: een inschatting van hoeveel je zou kunnen verdienen met je vermogen. Niet wat je werkelijk krijgt. Dankzij een uitspraak van de Hoge Raad is dat systeem nu aangepast. Sinds 2025 kun je zelf aantonen wat je echt hebt verdiend met je vermogen. Is dat minder dan wat de fiscus dacht? Dan krijg je geld terug.

Wat is werkelijk rendement?

Box 3 draait om belasting op vermogen. Tot nu toe berekende de Belastingdienst je voordeel uit sparen en beleggen met standaardpercentages: het fictieve rendement. Maar stel dat je spaargeld nauwelijks rente oplevert of dat je beleggingen juist flink zijn gedaald, dan betaalde je alsnog belasting alsof je flink had verdiend. Dat is nu verleden tijd.

Met de nieuwe tegenbewijsregeling mag je zelf je werkelijk rendement berekenen en doorgeven. Je werkelijke rendement bestaat uit alle inkomsten die je echt hebt gekregen en de waardeverandering van je bezittingen in een jaar. Denk aan:

• Rente op spaargeld

• Dividend op aandelen

• Waardestijging of waardedaling van je tweede woning, crypto of beleggingen

• Betaalde rente over schulden (die mag je aftrekken)

Let op: andere kosten zoals onderhoud, beheerkosten of transactiekosten mag je niet aftrekken.

Belangrijke verschillen met vroeger

Een belangrijk verschil met het oude systeem is dat er geen heffingsvrij vermogen meer is. Elke euro telt mee. Dat betekent dat je bij kleinere vermogens soms beter af bent met de oude methode. Maar voor veel mensen met spaargeld of dalende beleggingen is de tegenbewijsregeling juist voordeliger.

De Belastingdienst kijkt bij werkelijk rendement ook naar veranderingen tijdens het jaar. Erf je in april een bedrag of verkoop je beleggingen in de zomer? Dat telt allemaal mee. Je rendement wordt dus veel preciezer berekend dan alleen op basis van de waarde op 1 januari.

Een concreet voorbeeld

Stel, je hebt €150.000 spaargeld en ontving daar in 2023 €750 rente over. Volgens het fictieve percentage zou je €855 aan rendement hebben. Dan heb je recht op teruggave. Maar ontving je €3.000 rente, dan is het juist hoger en verandert er niets. De Belastingdienst hanteert namelijk altijd de voor jou meest gunstige berekening. Je loopt dus geen risico op een nabetaling.

Hoe werkt het indienen?

Je kunt de regeling gebruiken voor de jaren 2021 tot en met 2024, en straks ook voor 2025 en verder. Daarvoor moet je het zogeheten OWR-formulier invullen: Opgaaf Werkelijk Rendement. Dat formulier komt beschikbaar nadat je een brief van de Belastingdienst ontvangt. Je hebt dan twaalf weken de tijd (zesentwintig als je werkt met een adviseur) om je gegevens aan te leveren.

In het formulier bereken je automatisch of je werkelijk rendement lager is dan het fictieve. Is dat zo? Dan krijg je een teruggave.

Laat geen geld liggen

Deze regeling biedt een unieke kans om te corrigeren wat jarenlang scheef zat. Zelfs bij kleine verschillen krijg je het bedrag terug. En als je box 3-inkomen daardoor lager wordt, kun je soms ook meer aftrek krijgen voor giften of zorgkosten.

Doe de QuickScan

Wil je weten of jij in aanmerking komt? Vraag dan gratis onze QuickScan aan. In vijf minuten zie je of het zinvol is om je werkelijke rendement door te geven. Geen gedoe, wel geld terug.